ശാസ്താംകോട്ട കായൽ
കേരളത്തിലെ ഏറ്റവും വലിയ ശുദ്ധജല തടാകമാണ് ശാസ്താംകോട്ട കായൽ. കൊല്ലം ജില്ലയിലെ കുന്നത്തൂർ താലൂക്കിൽ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന ഈ തടാകം പ്രകൃതിഭംഗിയാലും ശുദ്ധജല സ്രോതസ്സെന്ന നിലയിലും ഏറെ പ്രാധാന്യമർഹിക്കുന്ന ഒന്നാണ്.
ശാസ്താംകോട്ട കായലിനെക്കുറിച്ചുള്ള പ്രധാന വിവരങ്ങൾ താഴെ നൽകുന്നു:
പ്രധാന സവിശേഷതകൾ
ശുദ്ധജല സമൃദ്ധി: കായലിലെ വെള്ളത്തിൽ അടങ്ങിയിരിക്കുന്ന കാവാലം (ചാവാലം) എന്ന പ്രത്യേകതരം പരൽ മീനുകൾ വെള്ളത്തിലെ ലാർവകളെയും മറ്റും തിന്നു തീർക്കുന്നതിനാൽ ഈ തടാകത്തിലെ വെള്ളം പ്രകൃത്യാ തന്നെ ശുദ്ധമായി നിലനിൽക്കുന്നു. കൊല്ലം നഗരത്തിലേക്കും പരിസര പ്രദേശങ്ങളിലേക്കും കുടിവെള്ളം എത്തിക്കുന്നത് പ്രധാനമായും ഇവിടെ നിന്നാണ്.
റാംസർ സൈറ്റ് (Ramsar Site): അന്താരാഷ്ട്ര പ്രാധാന്യമുള്ള തണ്ണീർത്തടങ്ങളുടെ പട്ടികയിൽ (Ramsar Convntion) ശാസ്താംകോട്ട കായൽ ഉൾപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്. 2002 നവംബറിലാണ് ഇതിന് റാംസർ പദവി ലഭിച്ചത്.
ഭൂമിശാസ്ത്രപരമായ സ്ഥാനം: കായലിന്റെ മൂന്ന് വശങ്ങളും കുന്നുകളാൽ ചുറ്റപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു. തെക്കുഭാഗത്ത് ഒരു പാടശേഖരവുമുണ്ട്. തടാകത്തിന് വശങ്ങളിൽ നിന്നുള്ള നീരുറവകളാണ് ഇതിലേക്ക് പ്രധാനമായും വെള്ളമെത്തിക്കുന്നത്.
സാംസ്കാരിക പ്രാധാന്യം
കായലിന്റെ തീരത്താണ് പ്രശസ്തമായ ശാസ്താംകോട്ട ശ്രീ ധർമ്മശാസ്താ ക്ഷേത്രം സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്. ഈ ക്ഷേത്രവും അവിടുത്തെ കുരങ്ങന്മാരും വളരെ പ്രശസ്തമാണ്. കായലും ക്ഷേത്രവും ചേരുന്ന ഇവിടുത്തെ അന്തരീക്ഷം സഞ്ചാരികളെ ഏറെ ആകർഷിക്കുന്ന ഒന്നാണ്.
